PAYATHON 2026

使用 velocity Verlet 积分修正 N 体模拟轨迹错误

数据小陈

结论

轨迹不对,主要是 verlet_calc 里更新速度时变量作用域写错了;万有引力加速度的方向公式本身没有明显问题。第二个循环用到的 vxi、vyi 是第一个循环结束后留下的最后一个天体的速度,不是当前正在更新的天体的速度。三个天体的速度因此被错误覆盖,轨迹也就和论文对不上。另一个隐患在 acc_calc:保存旧加速度时读取了全局 state,函数不够独立,后续改动容易出错。

原因分析

  1. acc_calc 里的加速度公式方向没有问题:rx = xi - xj,再乘以 -G*mj/r_mag**3,等价于 a_i = sum_{j!=i} -G m_j (r_i-r_j) / |r_i-r_j|^3。
  2. verlet_calc 的第一个循环只更新位置,速度还没更新,这是 velocity Verlet 的正常步骤。
  3. 第二个循环更新速度时,要取当前天体的旧速度,即 state_arr[i][3] 和 state_arr[i][4];原代码复用了第一个循环最后留下的 vxi、vyi。这是核心 bug。
  4. acc_calc 中的 old_acc=[state[i][5:] for i in range(len(state))] 依赖全局 state,如果传入参数不是 state 就会取错数组。建议让它只依赖传入参数。
  5. 用 scatter 画大量轨迹点时,点太密会看不清轨迹形状;建议改用 plot,并设置 axis('equal')。

修正步骤

  1. 在 verlet_calc 中先保存每个天体的旧加速度。
  2. 用旧加速度和旧速度更新位置。
  3. 调用只依赖传入数组的 acc_calc,计算新位置处的加速度。
  4. 用当前天体的旧速度、旧加速度和新加速度更新速度,再写回新加速度。
  5. 初始加速度先算一次,写回 state。
  6. 先用 delta_t=0.001 测试,并检查总能量是否快速漂移。

修正代码

import matplotlib.pyplot as plt

G_const = 1.0
softening = 0.0
delta_t = 0.001
duration_val = 1e3

def acc_calc(state_arr):
    n = len(state_arr)
    acc = [[0.0, 0.0] for _ in range(n)]
    for i in range(n):
        xi, yi = state_arr[i][1], state_arr[i][2]
        ax = 0.0
        ay = 0.0
        for j in range(n):
            if i == j:
                continue
            mj, xj, yj = state_arr[j][0], state_arr[j][1], state_arr[j][2]
            rx = xi - xj
            ry = yi - yj
            r_mag = (rx**2 + ry**2 + softening)**0.5
            if r_mag < 1e-12:
                continue
            factor = -G_const * mj / (r_mag**3)
            ax += factor * rx
            ay += factor * ry
        acc[i][0] = ax
        acc[i][1] = ay
    return acc

def verlet_calc(state_arr):
    n = len(state_arr)
    old_acc = [[state_arr[i][5], state_arr[i][6]] for i in range(n)]
    for i in range(n):
        x, y, vx, vy = state_arr[i][1], state_arr[i][2], state_arr[i][3], state_arr[i][4]
        ax, ay = state_arr[i][5], state_arr[i][6]
        state_arr[i][1] = x + delta_t * vx + 0.5 * ax * delta_t**2
        state_arr[i][2] = y + delta_t * vy + 0.5 * ay * delta_t**2
    new_acc = acc_calc(state_arr)
    for i in range(n):
        vx, vy = state_arr[i][3], state_arr[i][4]
        ax_old, ay_old = old_acc[i]
        ax_new, ay_new = new_acc[i]
        state_arr[i][3] = vx + 0.5 * (ax_old + ax_new) * delta_t
        state_arr[i][4] = vy + 0.5 * (ay_old + ay_new) * delta_t
        state_arr[i][5] = ax_new
        state_arr[i][6] = ay_new
    return state_arr

x1 = -0.9987323215
x2 = -0.0021372611
v1 = 0.4372689963
v2 = 0.4569217324

state = [
    [1.0, x1, x2, v1, v2, 0.0, 0.0],
    [1.0, -x1, -x2, v1, v2, 0.0, 0.0],
    [1.0, 0.0, 0.0, -2.0*v1, -2.0*v2, 0.0, 0.0]
]

init_acc = acc_calc(state)
for i in range(len(state)):
    state[i][5] = init_acc[i][0]
    state[i][6] = init_acc[i][1]

plot_1_x, plot_1_y = [], []
plot_2_x, plot_2_y = [], []
plot_3_x, plot_3_y = [], []
time_val = 0.0

while time_val < duration_val:
    state = verlet_calc(state)
    plot_1_x.append(state[0][1]); plot_1_y.append(state[0][2])
    plot_2_x.append(state[1][1]); plot_2_y.append(state[1][2])
    plot_3_x.append(state[2][1]); plot_3_y.append(state[2][2])
    time_val += delta_t

plt.plot(plot_1_x, plot_1_y, lw=0.5, c='red', label='m1')
plt.plot(plot_2_x, plot_2_y, lw=0.5, c='blue', label='m2')
plt.plot(plot_3_x, plot_3_y, lw=0.5, c='green', label='m3')
plt.xlabel('x')
plt.ylabel('y')
plt.legend()
plt.axis('equal')
plt.show()

验证与注意事项

  • 能量检查:E = sum(0.5*m*(vx**2+vy**2)) - G*sum_{i<j} m_i*m_j/r_ij。如果能量快速漂移,先减小 delta_t。
  • softening=0.0 与论文中的 collisionless 三体问题一致,但距离很近时会出现奇异;不要为了图好看随意加 softening,否则会改变轨道。
  • 用 scatter 点太密会糊成一片,建议用 plot 并设置 axis('equal')。
  • 变量名 x1、x2 和 v1、v2 容易混,建议改成 px1、py1 这类名字。
  • 如果修正后仍和论文图有偏差,检查论文采用的时间单位、绘制区间,以及是否只画了一个周期。

备注:内容仅供参考。